De tuinslang ligt er alweer bij, kronkelend tussen de border en het gazon, en toch voelt besproeien deze zomer anders dan een paar jaar geleden. Het waterschap in jouw regio heeft de meter op oranje gezet, de gemeente vraagt om zuinig om te gaan met drinkwater, en de rekening van Vitens of Dunea loopt op zodra je elke avond een halfuur staat te sproeien. Wie de regenpijp gewoon op het riool laat lozen, gooit in de praktijk gratis water weg dat een paar uur later duur wordt teruggekocht.
Waarom een regenton dit jaar meer oplevert dan voorheen
Nederlandse waterschappen kondigen de laatste zomers vaker een onttrekkingsverbod af zodra het grondwaterpeil in juli te ver wegzakt, en dat verbod raakt niet alleen boeren maar ook particulieren die met een dompelpomp uit de sloot willen halen. Drinkwater voor de tuin is bovendien niet gratis: bij de meeste Nederlandse waterbedrijven betaal je tussen de 1,20 en 1,60 euro per kuub, en een gemiddeld gezin dat de hele zomer dagelijks vijftien minuten sproeit, telt dat aardig op. Een volle regenton van tweehonderd liter vult zich al bij een bui van een paar millimeter op een gemiddeld schuin dak, simpelweg omdat het dakoppervlak het regenwater als een trechter naar de regenpijp stuurt. Daarbij komt dat regenwater van nature zachter is dan kraanwater — geen kalk, geen chloor — waardoor planten als hortensia's en rododendrons er merkbaar beter op reageren dan op het hardere Nederlandse leidingwater. Wie nu nog twijfelt of het de moeite waard is: reken een gewone rijtjeswoning met een dakoppervlak van zestig vierkante meter, en één bui van tien millimeter levert daarmee al zeshonderd liter op, ruim drie volle regentonnen in één keer. Dat is precies de reden waarom veel tuincentra in juni en juli meer regentonnen verkopen dan in de rest van het jaar samen.
Welke regenton past bij jouw tuin
Grootte is eigenlijk het enige echte keuzecriterium — de rest is smaak.
Bij Praxis en GAMMA begin je rond de 40 euro voor een sobere kunststof ton van 200 liter zonder deksel, terwijl een steviger model van 300 tot 500 liter met deksel, kraantje en overloopaansluiting al snel 120 tot 180 euro kost. Hornbach en Intratuin verkopen daarnaast decoratievere varianten in terracotta-look of met houtnerf-afwerking, die dezelfde inhoud bieden maar dan voor 60 tot 100 euro meer — puur voor het uiterlijk, niet voor de functie. Wie serieus water wil opslaan voor een moestuin of een grotere border, kan beter een tweedehands IBC-tank van duizend liter overwegen: die vind je op Marktplaats regelmatig voor 50 tot 90 euro, al moet je hem dan wel camoufleren met een houten frame of klimplanten, want esthetisch is een IBC-tank geen gezicht. Beter is om bij een klein balkon of een stadstuin te kiezen voor een compact model met een plat profiel tegen de gevel, van bijvoorbeeld 100 liter, dan eindeloos te blijven zoeken naar een grote ton die toch nergens past.
Zo sluit je de regenton goed aan
Een regenton aansluiten is in de meeste gevallen een klus van een uur, mits je de juiste onderdelen in huis haalt. Zaag een stuk uit de regenpijp op ongeveer dertig centimeter boven de ton, en monteer daar een regenwaterafvoerset met ingebouwde filter — bij GAMMA en Praxis liggen die vanaf ongeveer 15 euro, en ze zorgen ervoor dat blaadjes en dennennaalden niet in de ton verdwijnen. Plaats de ton bovendien op een verhoogd voetstuk van minimaal twintig centimeter, want zonder die hoogte krijg je bij het aftappen nauwelijks druk op de gieter of de slang. Vergeet de overloop niet: zodra de ton vol is, moet het overtollige water alsnog naar het riool of, beter nog, naar een infiltratiekrat verderop in de tuin kunnen wegstromen, anders loopt het water straks via de kelder naar binnen.
Waarvoor je regenwater wel en niet gebruikt
Regenwater is uitstekend geschikt om de border, het gazon en de moestuin water te geven, en ook voor de auto wassen of het doorspoelen van een op de regenton aangesloten buitentoilet werkt het prima. Vermijd wel om regenwater vlak voor de oogst rechtstreeks op bladgroenten als sla en spinazie te gieten, want juist in een regenton die weken stilstaat kunnen zich bacteriën zoals E. coli ophopen door vogelpoep en bladresten op het dak. Dat klinkt misschien overdreven voor een gewone achtertuin, maar het RIVM waarschuwt hier expliciet voor bij moestuinen waar het regenwater dicht bij consumptierijpe gewassen terechtkomt. Giet in dat geval liever bij de wortels in plaats van over de bladeren, of laat het water een paar dagen bezinken voordat je het op eetbare gewassen gebruikt.
Regenwater schoon en muggenvrij houden
Een regenton die weken ongestoord in de zon staat, is een ideale broedplaats voor muggen, en dat merk je meestal pas als je 's avonds op het terras zit. Een paar simpele maatregelen houden het water fris:
- een fijnmazig gaas of het originele deksel altijd gesloten houden, ook vlak nadat je water hebt getapt
- de ton minstens één keer per seizoen leeghalen en met een borstel het bezinksel op de bodem verwijderen — dat bezinksel is de belangrijkste voedingsbron voor algen
- bij aanhoudende muggenoverlast kun je een BTI-tablet (bacillus thuringiensis israelensis) toevoegen, verkrijgbaar bij tuincentra en volledig veilig voor planten en huisdieren, en voor sommige tuiniers is dat al reden genoeg om nooit meer naar chemische muggenspray te grijpen
Een donkere kunststof ton houdt algengroei bovendien beter tegen dan een doorzichtig model, simpelweg omdat er minder licht doorheen dringt.
Regenwater ook binnenshuis inzetten: de moeite waard?
Wie verder wil dan de tuin, komt al snel bij het toilet en de wasmachine terecht — beide verbruiken samen ongeveer een derde van het gemiddelde drinkwaterverbruik in huis. Een emmer regenwater naast het toilet zetten en daarmee handmatig doorspoelen kan letterlijk vandaag al, kost niets en scheelt per doorspoeling zo'n zes tot negen liter kraanwater. Een volwaardige hemelwaterinstallatie met pomp, filter en een apart leidingnet naar toilet en wasmachine is een ander verhaal: dat soort systemen, van merken als GRAF of Rewatec, kost inclusief installatie al gauw 1.500 tot 3.000 euro, en de Nederlandse Drinkwaterwet schrijft bovendien voor dat het hemelwaterleidingnet volledig gescheiden moet blijven van de drinkwaterleiding, met een duidelijke markering en een terugstroombeveiliging om vermenging te voorkomen. Voor een bestaande woning is die investering zelden de moeite waard, simpelweg omdat de leidingen dan alsnog opengebroken moeten worden; bij nieuwbouw of een ingrijpende verbouwing ligt dat wel anders, want dan liggen de sleuven toch al open. Vraag bij twijfel een offerte op bij een installateur die hemelwatersystemen aanlegt, en laat vóór de beslissing altijd doorrekenen wat de werkelijke terugverdientijd is voor jouw woning — die verschilt namelijk enorm tussen een vrijstaand huis met een groot dakoppervlak en een compact rijtjeshuis.
Wat een regenton je per zomer echt bespaart
Reken het volgende voorbeeld eens door: een gezin dat de tuin dagelijks twintig minuten besproeit met een gewone tuinslang, verbruikt daarmee al snel twaalf kuub water per zomer, wat bij 1,40 euro per kuub neerkomt op ruim 16 euro. Dat lijkt op het eerste gezicht weinig, maar tel daar de vaste leveringskosten en het rioolrecht bij op dat de meeste waterbedrijven aan het verbruik koppelen, en de besparing loopt al snel op richting 40 tot 60 euro per seizoen voor een gemiddeld huishouden. Een regenton van 200 euro verdient zich dus niet in één zomer terug, maar wie de ton vijf tot acht jaar gebruikt — en dat is voor een degelijk kunststof model geen enkel probleem — komt ruimschoots uit de kosten. Bovendien telt de aankoop in veel gemeenten mee voor een subsidie: verschillende Nederlandse gemeenten, waaronder delen van Zuid-Holland en Noord-Brabant, vergoeden in 2026 nog altijd 25 tot 50 euro bij aanschaf van een regenton om de druk op het riool tijdens hoosbuien te verminderen.
Check daarom eerst de website van je eigen gemeente voordat je naar het tuincentrum rijdt — die subsidiepot is zo weer leeg als het jaarbudget op is.