De eerste echte hittegolf van de zomer staat meestal eind juni voor de deur, en dan blijkt je terras of balkon ineens een oven te zijn. Het zuidwesten van Nederland kan in juli zomaar dagen van boven de 30 graden krijgen, en op een stenen terras tikt de temperatuur daar nog een paar graden bovenuit. Een beetje voorbereiding nu scheelt je een onbruikbare buitenruimte straks.
Schaduw is geen luxe maar de basis
Zonder schaduw is elk terras tussen twaalf en vier uur verloren. Een parasol is het snelst, maar koop niet de goedkoopste van 20 euro bij de bouwmarkt — die waait bij de eerste zomerse onweersbui je tuin uit. Een fatsoenlijke zweefparasol met een gevulde voet van 40 tot 50 kilo kost al gauw 150 tot 300 euro, en dat is het waard als je hem jaren wilt gebruiken.
Voor een balkon werkt een schaduwdoek of zonnezeil vaak beter. Je spant het schuin tussen twee punten, zodat warme lucht eronderdoor kan wegtrekken. Let op de regels: in een huurwoning of een Vereniging van Eigenaren mag je niet zomaar haken in de gevel boren. Vraag het even na, want een boete of een verplichte verwijdering is zonde van je middag werk. Een vrijstaande schaduwzeil-constructie op het balkon zelf omzeilt dat probleem.
Planten die de hitte trotseren
De klassieke fout is in mei een balkon vol fleurige eenjarigen zetten en dan in juli toekijken hoe ze verschroeien. Kies planten die van droogte en zon houden. Lavendel, rozemarijn, salie en olijf doen het uitstekend in een pot in de volle zon, en je hebt er meteen iets aan in de keuken.
Een paar betrouwbare keuzes voor een hete plek:
- Lavendel — geurt, trekt bijen en heeft bijna geen water nodig zodra hij geworteld is.
- Vetplanten en agave in een terracottapot, mits die pot een goed gat onderin heeft, want natte voeten doden ze sneller dan droogte.
- Geraniums (pelargonium) blijven bloeien bij hitte waar veel andere bloeiers het opgeven.
- En een vijg of olijf in een grote kuip geeft meteen dat zuidelijke gevoel, al moet die 's winters wel beschut staan.
De grootte van de pot is belangrijker dan mensen denken. In een klein bakje droogt de aarde binnen een halve dag uit en kook je de wortels. Een ruime pot van minstens 30 centimeter doorsnee houdt vocht vast en geeft de plant een buffer voor die ene dag dat je vergeet water te geven.
Water geven: 's avonds, niet 's middags
Giet nooit midden op de dag in de volle zon. Het water verdampt half voordat het de wortels bereikt, en druppels op de bladeren werken als kleine vergrootglaasjes die bruine vlekken branden. Vroeg in de ochtend of na zonsondergang is het juiste moment. Wie een week weg is, redt zijn potten met simpele waterdruppelaars uit een pet-fles of een paar euro kostende ollas van gebakken klei die je in de aarde graaft.
Meubels die een zomer overleven
Goedkoop kunststof tuinmeubilair verkleurt en wordt bros van uv-straling; na twee zomers staat het in de kringloop. Aluminium of gepoedercoat staal gaat veel langer mee en wordt niet gloeiend heet zoals donker metaal in de zon. Heb je houten meubels van teak of acacia, behandel ze dan nu met olie voordat de zon het hout grijs en ruw maakt.
Een ding dat veel mensen vergeten: kussens. Laat ze niet de hele zomer buiten liggen, want regen, dauw en uv maken er binnen een seizoen een verschoten, beschimmelde bende van. Een kussenbox van 50 tot 100 euro betaalt zichzelf in één jaar terug. Zet hem ergens in de schaduw, dan blijft het zitten 's avonds ook nog comfortabel als de stenen nog na-gloeien van de dag.
Tot slot de vloer zelf, want daar wordt de hitte opgeslagen. Donkere tegels of natuursteen worden in de volle zon zo heet dat je er niet op blote voeten kunt staan, en die warmte stralen ze tot diep in de avond uit. Een buitenkleed van polypropyleen, dat tegen regen kan, dempt dat en is meteen een stuk fijner onder de voeten. Wie opnieuw begint met bestraten kiest beter voor een lichte tint: het scheelt zomaar vijf tot tien graden aan oppervlaktetemperatuur. En een paar potten met hoge siergrassen langs de rand vangen niet alleen wind maar geven ook net die beetje verkoelende beweging die een terras op een snikhete avond leefbaar houdt.